12 cung trên khuôn mặt (thập nhị cung) trong nhân tướng học

Lá số tử vi có 12 cung, và nhân tướng học cũng có một hệ thống tương tự gọi là thập nhị cung, chia khuôn mặt thành 12 vùng, mỗi vùng ứng với một lĩnh vực của đời người. Bài viết giới thiệu vị trí từng cung, điều sách tướng thường xem ở đó, nét được coi là thuận lợi và cách quan sát qua ảnh chụp.

Nếu bạn mới bắt đầu, nên đọc trước bài nền tảng Nhân tướng học khuôn mặt: tam đình, ngũ quan và 12 cung cơ bản, hoặc trang tổng hợp Nhân tướng học toàn tập.

Đôi lời trước khi đọc: nhân tướng học là tri thức văn hóa truyền thống, khoa học hiện đại chưa chứng minh hình dáng khuôn mặt quyết định tính cách hay vận mệnh. Những gì dưới đây là quan niệm cổ để tham khảo, không phải nhận định về bất kỳ ai, và không nên dùng để đánh giá người khác.

Thập nhị cung là gì

Trong Ma Y tướng pháp và các sách chịu ảnh hưởng của nó, mỗi cung là một vùng da và xương cụ thể. Người xưa tin rằng hình thế (đầy hay khuyết) và khí sắc (sáng tối, tươi khô) của từng vùng phản ánh một mặt đời sống tương ứng.

Các sách có chỗ khác nhau về danh sách 12 cung. Bản phổ biến của Ma Y xếp cung Tướng mạo (xem toàn thể khuôn mặt) vào cung thứ mười hai; nhiều sách đời sau và phần lớn tài liệu tiếng Việt lại tách riêng cung Phụ mẫu ở vùng nhật giác, nguyệt giác. Bài này theo cách liệt kê phổ biến ở Việt Nam.

Bảng tóm tắt vị trí:

Lưu ý "trái" và "phải" trong sách tướng là trái, phải của người được xem, không phải của người nhìn. Khi xem ảnh, bên trái của người trong ảnh nằm ở phía tay phải của bạn.

Cung Mệnh: ấn đường

Vị trí: khoảng giữa hai đầu lông mày, ngay trên sơn căn.

Sách tướng xem gì: đây là cung quan trọng nhất, được coi như "cửa" của khuôn mặt, liên hệ với tinh thần, sự sáng suốt và vận chung của cả đời. Trong hệ thống lưu niên, ấn đường ứng với tuổi 28 (xem bài Lưu niên vận hạn trên khuôn mặt).

Nét được coi là thuận lợi: ấn đường rộng vừa phải (sách xưa hay nói khoảng hai đốt ngón tay), phẳng, sáng sủa, không có nếp nhăn sâu. Hai đầu mày giao nhau rậm rạp được nhiều sách cho là tính hay lo nghĩ.

Quan sát trong ảnh: chụp chính diện, mặt thả lỏng. Nếp nhăn giữa hai mày thường do thói quen cau mày hay nheo mắt khi nhìn, nên đây cũng là vùng thể hiện rõ nhất câu "tướng tùy tâm sinh".

Cung Tài bạch: mũi

Vị trí: toàn bộ mũi, trọng tâm là chuẩn đầu (đầu mũi) và hai cánh mũi lan đài (trái), đình úy (phải).

Sách tướng xem gì: tiền bạc, khả năng kiếm và giữ của. Mũi là Trung nhạc trong ngũ nhạc, nên còn được xem như trụ cột của trung đình.

Nét được coi là thuận lợi: đầu mũi tròn đầy, cánh mũi cân đối, lỗ mũi không lộ nhiều khi nhìn thẳng. Mũi được quý khi hài hòa với cả khuôn mặt, không phải cứ cao hay to là tốt.

Quan sát trong ảnh: cần ảnh chính diện và ảnh nghiêng. Ống kính góc rộng của điện thoại để quá gần sẽ làm mũi trông to hơn thực tế, nên đứng cách khoảng một sải tay hoặc dùng chế độ chân dung. Chi tiết các dáng mũi có trong bài Tướng mũi và các dáng mũi.

Cung Huynh đệ: lông mày

Vị trí: hai hàng lông mày.

Sách tướng xem gì: quan hệ anh chị em, bạn bè, người đồng trang lứa, và một phần tính khí.

Nét được coi là thuận lợi: lông mày dài hơn mắt, sợi mày thuận một chiều, đậm nhạt vừa phải, không đứt đoạn, không đè sát mắt.

Quan sát trong ảnh: lông mày nay hay được tỉa, kẻ, phun xăm; muốn đọc theo lối cổ nên nhìn dáng mày tự nhiên.

Cung Điền trạch: mí trên

Vị trí: vùng da giữa lông mày và mắt, tức mí mắt trên.

Sách tướng xem gì: nhà cửa, đất đai, tài sản cố định, và theo một số người là sự rộng rãi trong tính cách.

Nét được coi là thuận lợi: khoảng cách mày và mắt rộng vừa phải, mí đầy đặn, sáng sủa.

Quan sát trong ảnh: nhìn thẳng vào ống kính, không trang điểm mắt đậm. Mí trên chùng xuống theo tuổi là chuyện tự nhiên.

Cung Tử tức: dưới mắt

Vị trí: vùng ngay dưới mắt, gọi là lệ đường; phần bọng mỡ mỏng sát mi dưới gọi là ngọa tàm (dân gian hay gọi "ngọa tằm", nghĩa là con tằm nằm). Sách Ma Y gọi cung này là cung Nam nữ.

Sách tướng xem gì: con cái, sức sống, đời sống tình cảm gia đình.

Nét được coi là thuận lợi: vùng dưới mắt đầy đặn, sắc tươi, ngọa tàm hiện nhẹ khi cười.

Quan sát trong ảnh: quầng thâm, bọng mắt trước hết phản ánh giấc ngủ, di truyền và tuổi tác. Nếu vùng này thay đổi rõ rệt, hãy nghỉ ngơi và hỏi ý kiến bác sĩ.

Cung Nô bộc: hai bên cằm

Vị trí: hai bên cằm, vùng địa các về phía hàm dưới.

Sách tướng xem gì: xưa là gia nhân; nay thường hiểu là cấp dưới, cộng sự.

Nét được coi là thuận lợi: cằm và hai bên hàm đầy đặn, tròn trịa, cân xứng với trán.

Quan sát trong ảnh: giữ đầu thẳng, không cúi hay ngẩng. Độ đầy vùng này đổi theo cân nặng. Đọc thêm bài Tướng tai, miệng và cằm.

Cung Thê thiếp (Phu thê): đuôi mắt

Vị trí: vùng đuôi mắt kéo về phía thái dương, gọi là gian môn; các nếp nhăn tỏa ra ở đây gọi là ngư vĩ (đuôi cá). Tên gọi "thê thiếp" phản ánh xã hội xưa; ngày nay thường gọi là cung Phu thê, áp dụng cho mọi người.

Sách tướng xem gì: hôn nhân, tình cảm vợ chồng, quan hệ thân mật.

Nét được coi là thuận lợi: vùng da phẳng, đầy, sáng, không có vết lõm sâu.

Quan sát trong ảnh: nếp nhăn đuôi mắt chủ yếu đến từ nụ cười và tuổi tác. Người hay cười có ngư vĩ rõ hơn, đó là dấu vết của niềm vui.

Cung Tật ách: sơn căn

Vị trí: sơn căn, phần gốc mũi nằm giữa hai mắt.

Sách tướng xem gì: sức khỏe, sức bền, những trở ngại trong đời. Sơn căn ứng với tuổi 41 trong lưu niên.

Nét được coi là thuận lợi: sơn căn liền mạch với sống mũi, không gãy, không có vết ngang.

Quan sát trong ảnh: ảnh nghiêng cho thấy rõ độ cao của sơn căn. Cần nói rõ: độ cao gốc mũi là đặc điểm giải phẫu bẩm sinh, khác nhau rất nhiều giữa các cộng đồng người. Cung này dù tên là "tật ách" cũng không phải công cụ chẩn đoán bệnh; mọi lo lắng về sức khỏe nên hỏi bác sĩ.

Cung Thiên di: hai bên góc trán

Vị trí: hai bên góc trán gần chân tóc, phía trên đuôi lông mày, vùng dịch mã và biên địa.

Sách tướng xem gì: đi xa, thay đổi nơi ở, làm việc ở xa quê, giao thiệp bên ngoài.

Nét được coi là thuận lợi: vùng góc trán đầy đặn, sáng, chân tóc không lấn sâu.

Quan sát trong ảnh: vén tóc mái, chụp chính diện và chéo khoảng 45 độ. Chân tóc lùi theo tuổi là chuyện tự nhiên.

Cung Quan lộc: giữa trán

Vị trí: chính giữa trán, trọng tâm là trung chính, kéo dài lên thiên đình và xuống gần ấn đường.

Sách tướng xem gì: công danh, sự nghiệp, quan hệ với cấp trên và tổ chức.

Nét được coi là thuận lợi: trán rộng, phẳng hoặc hơi gồ tròn, sáng, ít vết lõm.

Quan sát trong ảnh: vén tóc, ánh sáng chiếu đều từ phía trước.

Cung Phúc đức: phía trên đuôi mày

Vị trí: vùng thiên thương, phía trên đuôi lông mày, giữa cung Thiên di và lông mày. Một số sách xem kết hợp thiên thương với địa các ở cằm, coi trên dưới cùng đầy là phúc dày.

Sách tướng xem gì: phúc phần, đời sống tinh thần, sự an vui, phúc đức tổ tiên theo quan niệm cổ.

Nét được coi là thuận lợi: vùng này đầy, không lõm, sắc sáng.

Quan sát trong ảnh: vén tóc và chụp chéo. Độ đầy của thái dương phụ thuộc nhiều vào xương và cân nặng.

Cung Phụ mẫu: nhật giác, nguyệt giác

Vị trí: hai vùng trên trán, phía trên hai đầu lông mày. Theo cách hiểu phổ biến, nhật giác ở bên trái, nguyệt giác ở bên phải.

Sách tướng xem gì: cha mẹ, sự che chở thuở nhỏ. Nhiều sách cho nhật giác ứng với cha, nguyệt giác ứng với mẹ; cũng có sách đảo lại đối với nữ giới. Đây là chỗ các sách có khác biệt.

Nét được coi là thuận lợi: hai vùng hơi nhô tròn, cân xứng, sáng sủa.

Quan sát trong ảnh: ánh sáng xiên nhẹ giúp thấy độ nhô của trán; nên chụp thêm ảnh ánh sáng đều để so.

Cung Tướng mạo: nhìn tổng thể

Bản Ma Y đặt cung thứ mười hai là Tướng mạo, tức xem toàn bộ khuôn mặt: tam đình có cân đối không, ngũ nhạc có hài hòa không, thần khí ra sao. Chính sách tướng nhấn mạnh một cung đơn lẻ không nói lên nhiều điều. Bài Thần, khí, sắc, thanh giải thích vì sao người xưa coi thần thái quan trọng hơn hình dáng.

Mẹo chụp ảnh để quan sát

Nếu dùng công cụ Xem tướng mặt qua ảnh của Thiên Tử Vi (chụp ba góc: chính diện, nghiêng trái, nghiêng phải), vài lưu ý sau giúp ảnh phản ánh đúng khuôn mặt hơn:

• Ánh sáng tự nhiên, đều, tốt nhất là đứng đối diện cửa sổ; tránh đèn rọi từ trên đầu.
• Tắt bộ lọc làm đẹp, vì filter làm mịn da, đổi dáng mũi, mắt, cằm.
• Vén tóc khỏi trán và tai, để lộ các cung ở vùng trán.
• Đặt máy ngang tầm mắt, cách khoảng 1 mét; không chụp từ dưới lên hay trên xuống.
• Biểu cảm thả lỏng, miệng khép tự nhiên. Có thể chụp thêm một ảnh cười để thấy ngọa tàm và nếp đuôi mắt.

Câu hỏi thường gặp

Cung nào quan trọng nhất trong 12 cung trên mặt?

Theo cách hiểu phổ biến, cung Mệnh ở ấn đường được coi là trung tâm. Tuy vậy, các sách tướng đều đề cao sự cân đối của toàn khuôn mặt hơn là một cung đơn lẻ.

Nếp nhăn ở ấn đường hay đuôi mắt có phải là "tướng xấu"?

Không nên hiểu như vậy. Nếp nhăn phần lớn hình thành từ biểu cảm lặp lại và tuổi tác. Người hay cười có nếp đuôi mắt, người hay tập trung nhìn gần có nếp giữa mày. Đó là dấu vết của cách sống, không phải bản án.

Vì sao các tài liệu ghi vị trí cung khác nhau?

Sách tướng được chép, khắc in qua nhiều đời nên có dị bản, ví dụ có bản xếp cung Tướng mạo thay cho cung Phụ mẫu.